Nieznane kulisy powojennych dziejów i upadku imperium radzieckiego!
W kilka lat po ¶mierci generalissimusa Zwi±zku Radzieckiego, Józefa Stalina w 1953 roku w³adzê w Kraju Rad formalnie sprawowa³y instytucje pañstwowe i partyjne, z pierwszym sekretarzem i Politbiurem na czele, ale w rzeczywisto¶ci nale¿a³a ona do rozrastaj±cej siê oligarchii – wp³ywowych ludzi tworz±cych sieæ wzajemnych powi±zañ i zale¿no¶ci. Byli to dzia³acze na szczeblu lokalnym i centralnym, zwi±zani z aparatem partyjno-politycznym, s³u¿bami bezpieczeñstwa, resortami si³owymi, administracj±, przemys³em, kultur± czy propagand±. Ich liczbê szacuje siê na oko³o 3000 osób, tych – którzy stanowili rzeczywist± w³adzê w ZSRR.
Rudolf Germanowicz Pichoja, rosyjski historyk, by³y dyrektor Archiwów Pañstwowych Federacji Rosyjskiej, który w 1992 roku przekaza³ w³adzom Polski kopie dokumentów dotycz±cych zbrodni katyñskiej, przedstawia historiê w³adzy Zwi±zku Radzieckiego, od zakoñczenia II wojny ¶wiatowej do jego rozpadu w 1991 roku. Korzystaj±c z ma³o znanych dokumentów, do których jako jeden z nielicznych mia³ dostêp, autor ciekawie pokazuje funkcjonowanie ZSRR jako pañstwa, zw³aszcza z perspektywy rz±dz±cej nim oligarchii. Pokazuje krzy¿owanie siê sfery politycznej ze spo³eczn±, gospodarcz± i ideologiczn±. W niezwykle ciekawy sposób prezentuje kulisy wyg³oszenia tajnego referatu Chruszczowa czy posiedzeñ Prezydium RN ZSRR, na których podejmowano donios³e w skali globu decyzje. Na uwagê zas³uguje równie¿ omówienie losów radzieckiej opozycji, reakcji w³adz na awariê elektrowni atomowej w Czarnobylu oraz ukazanie kremlowskiego punktu widzenia na sytuacjê w bloku wschodnim, w tym Prask± Wiosnê czy karnawa³ Solidarno¶ci w Polsce. Sporo miejsca po¶wiêca autor na ca³o¶ciowe pokazanie upadku radzieckiego superimperium.
Charakterystyczne dla sowieckiej organizacji w³adzy najwy¿szy poziom centralizacji i d±¿enie do zarz±dzania wszystkimi dziedzinami ¿ycia stwarza³y oczywisty problem: strumieñ informacji p³yn±cych „z do³u” nie móg³ byæ przyswajany i wykorzystywany w procesie decyzyjnym. Mimowolnie przychodzi do g³owy porównanie z ogromnym dinozaurem, potê¿nym, ale niezwrotnym, o wielkim ciele i nieproporcjonalnie ma³ej g³ówce osadzonej na d³ugiej szyi.
(Z tekstu)
Ksi±¿ka Rudolfa Germanowicza Pichoi – chyba najwa¿niejsza w jego obfitym dorobku pi¶mienniczym – stanie siê, mam nadziejê, lektur±, po któr± siêgn± nie tylko zawodowi historycy, ale szerokie rzesze czytelników. Czyta siê ona jak wielki historyczny dokumentalny krymina³.
Jerzy W. Borejsza, z Przeds³owia |
